V2.0 · 2026–27
Yapay Zekâ Eğitim Politikası 2026–27
“Öğrenmenin yerine değil, öğrenmenin emrine.”
Size özel kısayollar
Giriş, Vizyon ve Denge
Yapay zekâ araçları; öğrencilerin bilgiye ulaşma, yazma, problem çözme, kodlama, görsel üretme, çeviri yapma ve öğrenme süreçlerini destekleme biçimlerini hızla değiştirmektedir. Bu değişim okullar için önemli fırsatlar sunarken akademik dürüstlük, veri güvenliği, yaşa uygunluk ve eleştirel düşünme bakımından dikkatle yönetilmesi gereken sorumluluklar doğurmaktadır.
Bu politika; okulumuzda yapay zekâ araçlarının güvenli, etik, pedagojik ve yaş düzeylerine uygun biçimde kullanılmasını sağlamak amacıyla 6698 sayılı KVKK, MEB'in “Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı (2025–2029)” ve “Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu” ile UNESCO'nun eğitimde üretken yapay zekâ rehberleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Temel İlkemiz
Yapay zekâ öğrenmenin ikamesi değil, ivmesidir; zihne kaldıraç olduğunda ufuk açar, zihnin yerine geçtiğinde düşünceyi körleştirir.
Yaklaşımımız
Bu teknolojiyi yasaklamak yerine bilinçli ve kontrollü bir kullanımı destekliyoruz.
Fırsatlar ve Riskler Dengesi
Öğrenciler İçin Kullanım Rehberi
Yaş ve bilişsel gelişim düzeyine uygun, kademeli bir entegrasyon benimsiyoruz. Yapay zekâ kullanımı, yaşla birlikte artan bir sorumluluk ve bağımsızlık ilkesine dayanır. Sınıfını seç, senin için geçerli çerçeveyi gör:
Bunu Yapabilir miyim?
Yapay zekâyı bir “çalışma asistanı” gibi kullanmak eğitim felsefemizle uyumludur ancak yaratım sürecinin ve düşünme eyleminin tamamen algoritmaya devredilmesi kabul edilemez. Aklındaki kullanımı ara ya da renge göre süz:
“Dikkatli kullanım” ne demek?
Öğretmen yönergesi esastır. Çıktı doğrudan kullanılamaz; doğrulanmalı ve öğrencinin kendi sözcükleriyle yeniden yazılmalıdır.
Kendini Dene
Ödev Teslimi Öncesi Altın Kural
Her öğrenci, bir çalışmayı teslim etmeden önce aşağıdaki kısa kontrol listesini gözden geçirmeli ve yapay zekâ kullanımını ödevinin sonunda açıkça beyan etmelidir. Beyan edilmiş dürüst kullanım ceza konusu değildir; beyan edilmeyen kullanım ise akademik dürüstlük ihlali kapsamında değerlendirilir.
✗ "Her Düzeyde Yasak Olan Kullanımlar"
Seçilen kullanım düzeyi ne olursa olsun aşağıdakiler her zaman yasaktır ve doğrudan akademik dürüstlük veya veri güvenliği ihlali kabul edilir:
- Sınavlarda ve anlık değerlendirmelerde yapay zekâ kullanmak
- Sınav sorularını veya kişisel/gizli verileri sisteme girmek
- Yapay zekâ çıktısını kendi özgün eseri gibi sunmak
- Zorbalık, deepfake veya yaşa uygunsuz içerik üretmek
- Öğretmenin açıkça yasakladığı görevlerde yapay zekâ kullanmak
Bu yardımcı yalnızca örnek bir metin üretir; öğretmeninin istediği beyan biçimi esastır. Yazdıkların bu sayfadan dışarı gönderilmez.
Öğretmenler İçin Politikalar
Öğretmenler yalnızca bilgi aktarıcı değil, teknolojinin yöneticisi ve öğrenme sürecinin pedagojik lideridir. Her dersin başında yapay zekâ kullanım sınırları öğrencilere duyurulur ve ödev yönergelerinde detaylı şekilde yazılır. “Yapay zekâ bunu neden böyle söyledi?” tartışmalarıyla eleştirel sorgulama kültürü teşvik edilir.
Kullanım Düzeyleri · 0–4
Hatırlatma: Hangi düzey seçilirse seçilsin, Her Düzeyde Yasak Olan Kullanımlar geçerlidir.
Ödev Yönergesi Yardımcısı
Her dersin başında ve ödev yönergelerinde yapay zekâ kullanım sınırları duyurulur. Yukarıda seçtiğiniz düzeyi görev kâğıdına eklemek için aşağıdaki metni kullanabilirsiniz.
Yukarıdaki düzey seçicisinden belirlenir:
Süreç Odaklı Ölçme ve Değerlendirme
Değerlendirme politikamız odağını salt son ürünün kusursuzluğundan; öğrencinin kendi çabasını, gelişimini ve etik araç kullanımını ortaya koyduğu öğrenme sürecine kaydırmıştır.
- Süreci izleyebilmek adına taslak-revizyon döngüleri benimsenir.
- Sözlü savunma, sınıf içi gözlem, süreç günlüğü ve portfolyo ağırlığı artırılmıştır.
- Yapay zekânın sunduğu bir içeriği “doğruluk, tarafsızlık ve mantık” çerçevesinde eleştirip iyileştirmeyi (tersine mühendislik) merkeze alan görevler tasarlanır.
- Tüm değerlendirme rubriklerine “yapay zekâ kullanım beyanı” zorunlu bir kriter olarak eklenmiştir.
Öğretmenin Kendi Kullanımı ve Pedagojik Süzgeç
Öğretmenlerin kendi kullanımlarında da şeffaflık ilkesi geçerlidir. Ders planı, materyal geliştirme, örnek soru hazırlama veya farklılaştırılmış etkinlik tasarımında yapay zekâdan destek alınabilir. Ancak üretilen her içerik, öğrencilerle paylaşılmadan önce mutlaka öğretmenin pedagojik, akademik ve etik süzgecinden geçirilerek doğrulanmalıdır.
Okulumuz, öğretmenlerin yılda en az bir kez yapay zekâ okuryazarlığı eğitimine katılımını beklemektedir.
Kesin Veri Güvenliği Sorumluluğu
Öğrenci verilerinin yapay zekâ araçlarına girilmesi okul politikamızca kesinlikle yasaktır. Aşağıdakiler yapay zekâ sistemlerine (istem/prompt olarak) hiçbir koşulda girilemez. Sınıflarımızda yalnızca güvenlik testlerinden geçmiş platformlar kullanılır.
Yasal Dayanak · KVKK
Bu yasak yalnızca bir okul kuralı değil, aynı zamanda yasal bir yükümlülüktür. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca öğrenci verileri kişisel veri; sağlık ve rehberlik bilgileri ise özel nitelikli kişisel veridir. Bu verilerin yurt dışı sunucularda çalışan yapay zekâ sistemlerine girilmesi hukuka aykırı veri aktarımı oluşturabilir. Okulumuz, KVKK'nın 10. maddesi kapsamındaki aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde velileri yapay zekâ destekli araç kullanımı hakkında bilgilendirir ve gerekli hâllerde açık rıza alır. Onaylı araçlar belirlenirken MEB'in “Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu”nda yer alan ilkeler ve KVKK uyumu esas alınır.
Veliler İçin Rehber
Sağlıklı ve tutarlı bir dijital vatandaşlık kültürü için ev ve okul ortamının uyum içinde olması gerekir. Velilerimizin temel rolü, çocuklarının yapay zekâyı bir “ödev yaptırma makinesi” olarak değil, öğrenmeyi destekleyen bir asistan olarak görmelerini sağlamaktır.
Evde Yaklaşımlar
Okulla Etkin İletişim
- Kademeye uygun olarak hangi araçların okul onaylı olduğunu doğrudan sınıf/ders öğretmeninden öğrenmek
- Evde şüpheli bir durum, veri güvenliği riski veya aşırı bağımlılık fark edildiğinde vakit kaybetmeden okul rehberlik servisine başvurmak
- Okulumuzun gönderdiği bültenleri takip etmek ve yapılan eğitimlere katılmak
Okul Yönetimi, Veri Güvenliği ve Dijital İyi Oluş
Temel önceliğimiz, bu teknolojik dönüşümün okulumuzda adil, kapsayıcı, güvenli ve şeffaf bir ekosistemde yönetilmesidir. Öğrencilerimizi geleceğin dünyasından izole eden yasaklayıcı bir yaklaşım yerine; onlara bu gücü etik değerlerle, eleştirel bir akılla ve evrensel bir vizyonla yönetmeyi öğretiyoruz.
“Tasarım yoluyla gizlilik” (privacy-by-design) prensipleri çerçevesinde, öğrenci verilerini koruyan kapalı sistemlerin ve okul tarafından onaylanmış güvenli araçların tercih edilmesi yönetimsel önceliğimizdir. Onaylı araç listesi yaşa uygunluk, veri güvenliği ve eğitimsel fayda gözetilerek bilişim teknolojileri bölümü koordinasyonunda belirlenir.
Kurumsal uygulamalarımız MEB'in ilgili politika belgesi ve etik kılavuzundaki ilkeler doğrultusunda yürütülür; bu belgelerdeki güncellemeler politika revizyonlarımıza yansıtılır.
Dijital İyi Oluş
Yapay zekâ kullanımı yalnızca akademik bir konu değil; öğrencinin özgüveni, dikkat becerileri ve psikolojik sağlamlığıyla da doğrudan bağlantılıdır. Öğrencilerimizin teknolojiye aşırı bağımlılık geliştirmemesi ve kendi zihinlerine güvenmeyi sürdürmesi hedeflenir.
Deepfake ve Sahte İçerik
Yapay zekâ ile görsel, ses veya video üretimi yalnızca eğitimsel ve etik amaçlarla yapılabilir. Bir kişinin izni olmadan görselini değiştirmek, sahte ses/görüntü üretmek, okul topluluğundaki bireyleri küçük düşürücü içerikler oluşturmak ve deepfake üretmek kesinlikle yasaktır.
Akademik Dürüstlük ve Etik Duruş
Yapay zekâ çağında akademik dürüstlük, yalnızca intihal yapmamak değil; insanın kendi düşünsel emeğine ve zihinsel potansiyeline sahip çıkmasıdır. Yapay zekânın ürettiği içerikleri kendi eseri gibi sunmak, okulumuzda geleneksel kopyalama vakalarıyla eş değer kabul edilir. Asıl kayıp, öğrencinin alacağı düşük not değil kaçırdığı zihinsel gelişim fırsatıdır.
İhlal Şüphesinde Pedagojik Süreç
Cezalandırıcı değil, “eğitici ve düzeltici” bir süreç işletilir. Amaç, öğrenciyi damgalamak değil; kendi düşünsel emeğine sahip çıkmasını sağlamaktır. Adımlara tıklayın:
Tespit Araçları ve Kanıt İlkesi
Yapay zekâ tespit yazılımlarının (detektörlerin) çıktıları, tek başına kanıt olarak kullanılamaz. Bu araçların hata payları yüksektir; özellikle çok dilli öğrencilerde yanlış pozitif sonuçlar üretebildikleri bilimsel olarak gösterilmiştir. Değerlendirme, detektör puanına değil süreç kanıtlarına dayanır: Taslaklar ve versiyon geçmişi, süreç günlüğü, sınıf içi gözlemler ve öğrencinin sözlü açıklaması birlikte değerlendirilir.
İtiraz Hakkı
Öğrenci ve velisi, verilen karara karşı yazılı olarak okul yönetimine itiraz etme hakkına sahiptir. İtiraz; kararı veren öğretmenin dışında, okul yönetiminin belirleyeceği bir komisyon (ör. ilgili bölüm başkanı, rehberlik servisi ve idare temsilcisi) tarafından süreç kanıtları üzerinden yeniden değerlendirilir. İtiraz süreci sonuçlanmadan öğrenci hakkında kesinleşmiş bir işlem uygulanmaz.
İzleme, Değerlendirme ve Güncelleme
Bu politika, statik bir kural seti değil yaşayan bir dokümandır. Uygulanması ve güncelliği; öğretmen geri bildirimleri, akademik dürüstlük kayıtları ve teknoloji kullanım değerlendirmeleri yoluyla izlenir. Okul yönetimi ve bilişim teknolojileri bölümü tarafından her eğitim-öğretim yılı başında gözden geçirilerek güncellenir.
Hızlı Başvuru Rehberleri
EK 1 (öğrenci kontrol listesi) Öğrenciler ve EK 2 (veli soru rehberi) Veliler bölümünde etkileşimli olarak yer alır.
EK 3 · Dayanak ve İlgili Mevzuat
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK)
- MEB, Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı (2025–2029)
- MEB, Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu
- MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (ilgili hükümler)
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (ödül ve disipline ilişkin ilgili hükümler)
- UNESCO, Eğitim ve Araştırmada Üretken Yapay Zekâ Rehberi