Çocuk Koruma Politikası
ALKEV Özel Okulları (ALKEV), okulun çocuk koruma alanında etkin bir rol üstlenmesini Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve T.C. Anayasası ile çocuklara verilen taahhüdün ve aynı zamanda ALKEV vizyonunun bir gereği olarak görür. ALKEV Çocuk Koruma Politikası, çocukların güvende olma hallerini tehdit eden risklerle mücadele etmeyi ve okul ortamının çocuklar için huzurlu ve güvenli olmasını sağlamayı hedefler.
ALKEV Çocuk Koruma Politikası ile çocuklarımız;
- Kendilerini fiziksel, duygusal ve sosyal olarak güvende hissederler.
- Kendilerini haklarına saygı gösterilen bir birey olarak görüp değerli hissederler.
- Başkalarının sınırlarına saygı göstermeyi ve kendi sınırlarını korumayı yaşayarak öğrenirler.
- Başkalarına karşı zorbalık, dışlama gibi davranışlarda bulunmaktan kaçınırlar.
- Haksızlıklara karşı dik durabilmeyi, sessiz kalmamayı ve dayanışmayı öğrenirler.
- Kendilerini korumayı, tehlikeyi anlamayı ve tehlikeden uzak durabilmeyi öğrenirler.
- Bir sorun olduğunda kimden, nasıl yardım alacaklarını ve yardım istemenin doğru ve güvenli bir davranış olduğunu bilirler.
Okulun çocukların güvende olma hallerini korumak ve çocuklara yönelik risklerle mücadele etmek için yazılı bir politika belgesine sahip olması, öğretmen ve idareciler için de izlenecek yolların ve dikkat edilmesi gerekenlerin bilinmesini sağlar. Dolayısıyla zamanında ve en etkin biçimde müdahalede bulunma olanağı yaratır.
ALKEV Çocuk Koruma Politikası hazırlanırken Milli Eğitim Temel Kanunu, Millî Eğitim Bakanlığı Orta Öğretim Kurumları Yönetmeliği ve Çocuk Koruma Kanunu başta olmak üzere ilgili kanun ve yönetmelikler esas alınmıştır.
ALKEV Çocuk Koruma Politikası, üç temel hedefe yönelik olarak okulda uygulanacak usul ve esasları düzenlemektedir:
- Okulumuzda çocuklara yönelik olası tüm ihmal veya istismar risklerinin önlenmesi
- Okulun dışındaki risklerin fark edilmesi ve gerektiğinde çocuğun korunmasından sorumlu kurumlara bildirilmesi
- Akranlar arasındaki risklerin yönetilmesi
Bütün öğrencilerimiz, velilerimiz ve çalışanlarımız için izlenecek usullerin net, sağlanacak korumanın kapsamlı olduğu bir politika ile daha güvenli bir eğitim ortamı sunmuş olmayı ümit ediyoruz.
Çocuk Koruma İlkelerimiz
ALKEV Çocuk Koruma Politikası; öğrencilerimizin güvenli, kapsayıcı ve destekleyici bir öğrenme ortamında gelişimini sürdürmesini sağlamak, her öğrencinin potansiyelini en sağlıklı biçimde gerçekleştirebilmesi için gerekli koruyucu önlemleri kurumsal düzeyde güvence altına almak amacıyla aşağıdaki temel ilkeler doğrultusunda uygulanır:
- Çocuğun yüksek yararını gözetir: Okulumuzda çocukları doğrudan veya dolaylı biçimde etkileyen tüm karar ve uygulamalarda, çocukların iyi olma hali, güvenliği ve esenliği bütüncül biçimde değerlendirilir. Çocukların yaşına ve gelişim düzeyine uygun ortam ve yaklaşımlar esas alınır; farklı kişi ve kurumların yararı ile çocukların yararı çatıştığında temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
- Eşitlik ve ayrımcılık yasağını benimser: ALKEV’de çocukların korunmasına ilişkin tüm süreçler, hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm çocuklar için eşit ve adil biçimde uygulanır. Çocuğun fiziksel özellikleri, dili, kökeni, inancı, cinsiyeti, özel gereksinimi veya herhangi bir özelliği nedeniyle dışlanmasına ya da olumsuz muameleye maruz kalmasına izin verilmez. Okul iklimi; saygı, kapsayıcılık ve hakkaniyet temeliyle yapılandırılır.
- Şiddeti önleyici yaklaşım ve sıfır tolerans ilkesini esas alır: Okulumuz; ihmal, istismar ve şiddetin tüm türlerine karşı sıfır tolerans yaklaşımı ile hareket eder. Öncelik; riskleri ortaya çıkmadan önce fark etmek, güvenli alanları güçlendirmek ve koruyucu sistemleri işletmektir. Her türlü risk durumunda hızlı ve kararlı biçimde müdahale edilir.
- Önlemeye öncelik verir: Okulumuzda çocukların güvenliğini güçlendiren ve riskleri azaltan uygulamalar, çocuk koruma yaklaşımının merkezindedir. Okul yaşamına ilişkin süreçler; güvenlik, erişilebilirlik, gözetim ve risk yönetimi açısından düzenli olarak değerlendirilir; gerekli tedbirler geliştirilerek uygulanır.
- Erken ve etkili müdahaleyi benimser: Okulumuz için çocuğa yönelik risklerin erken fark edilmesi, çocukların yüksek yararının korunması için kritik önemdedir. Bu nedenle olası risk, şüphe veya bildirim durumlarında; gecikmeden, çocuk odaklı ve etkili bir müdahale yöntemi devreye alınır. Süreç boyunca çocuğun güvenliği ve psikososyal iyi oluşu önceliklendirilir.
- Gizliliği ve bilgi güvenliğini gözetir: Okulumuzda çocuk korumaya ilişkin tüm bildirim ve işlemler gizlilik esasıyla yürütülür. Çocuğa ait bilgiler yalnızca yetkili kişilerle ve gerekli durumlarla sınırlı biçimde paylaşılır. Kişisel verilerin korunması kapsamında gerekli tüm idari ve teknik önlemler alınır; bilgi güvenliği ilkeleri hassasiyetle uygulanır.
- Çocuk katılımını önemser: Okulumuzda çocukların görüşlerini özgürce ifade edebilmeleri için güvenli ortamlar oluşturulur; çocukların politika hazırlanması, uygulanması ve gözden geçirilmesi süreçlerine katılım hakkı gözetilir. Çocuklar görüşlerinin nasıl değerlendirildiği konusunda bilgilendirilir; katılımlarının anlamlı sonuç üretmesi hedeflenir.
- Sorumluluk ve hesap verebilirlik ilkesini benimser: Çocukların korunması konusunda okulumuzun tüm bileşenleri (yönetim, öğretmenler, personel, hizmet sağlayıcılar) rolleri ve sorumlulukları çerçevesinde hareket eder. Süreçler şeffaflık, kayıt altına alma, izleme ve değerlendirme esasına göre yürütülür.
- Sürekli gelişim yaklaşımını benimser: Okulumuzda çocuk koruma uygulamaları; değişen koşullar, yeni riskler ve çocukların gelişen ihtiyaçları doğrultusunda düzenli olarak gözden geçirilir, güncellenir ve güçlendirilir. Kurum kültüründe çocuk koruma bilincinin sürdürülebilir hale gelmesi hedeflenir.
Çocuk Koruma Politikası Kapsamındaki Konular
ALKEV Özel Okullarında çocuk koruma yaklaşımı; yalnızca risk ortaya çıktığında devreye giren bir süreç değil, öğrencilerimizin her gün deneyimlediği okul yaşamının temelini oluşturan güven, saygı ve iyi oluş kültürüdür. Öğrencilerimizin kendilerini güvende hissettikleri, sınırlarının korunduğu, duygusal olarak desteklendikleri ve sağlıklı ilişkiler kurabildikleri bir ortam yaratmak; eğitim anlayışımızın ayrılmaz bir parçasıdır.
Bu nedenle çocuk koruma politikamız; yalnızca ihmal ve istismarı önlemeyi değil, aynı zamanda öğrencilerimizin akademik, sosyal-duygusal ve dijital dünyadaki iyi oluşunu güçlendiren önleyici bir yaklaşımı esas alır.
ALKEV’de her öğrenci; güven içinde öğrenme, iyi olma ve korunma hakkına sahiptir.
Bu yaklaşım, okul topluluğumuzun tüm bileşenleri için ortak bir sorumluluktur.
Öğrencilerimizin İyi Olma Halini Destekleyici Yaklaşım
ALKEV’de öğrencinin iyi oluşu; çocuğu yalnızca akademik performans üzerinden değil, tüm yönleriyle ele alan bütüncül bir yaklaşımla desteklenir. Bu yaklaşım;
- PDR (Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik) birimi,
- Sınıf rehberliği sistemi,
- Öğrenci yaşamı çalışmaları (kulüpler, sosyal sorumluluk, etkinlikler, danışmanlık ve takip mekanizmaları),
- Öğretmen gözlemleri ve yönetim koordinasyonu
ile birlikte yürütülür.
Öğrencilerimizin; güvenli ilişkiler kurabilmesi, kendisini ifade edebilmesi, sınırlarını koruyabilmesi, zorbalıkla baş etme becerilerini geliştirebilmesi ve destek istemekten çekinmemesi amacıyla, koruyucu ve güçlendirici çalışmalar planlı şekilde uygulanır.
Dijital Ortam ve Çevrim İçi Risklere Karşı Koruyucu Yaklaşım
Günümüzde öğrencilerimizin sosyal ilişkileri, iletişimi ve akran etkileşimi yalnızca okul içinde değil; aynı zamanda dijital ortamlarda da şekillenmektedir. Bu nedenle çocuk koruma politikamız; sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları, çevrim içi oyunlar ve dijital topluluklarda yaşanabilecek riskleri de kapsar.
Özellikle ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde;
- siber zorbalık,
- dijital ortamda dışlama / hedef gösterme,
- özel bilgi ve görüntülerin izinsiz paylaşımı,
- tehdit, şantaj ve çevrim içi taciz,
- sağlıksız içeriklere maruz kalma
gibi durumlar çocukların güvenliğini ve iyi oluşunu etkileyebilir.
Okulumuz, öğrencilerimizi dijital dünyanın risklerinden korumayı; yalnızca sınırlayıcı değil, aynı zamanda dijital okuryazarlık, sağlıklı sınır, mahremiyet ve sorumlu davranış becerilerini geliştiren bir eğitim yaklaşımıyla yürütür.
Çevrim içi ortamlarda yaşanan bazı olaylar okul dışında gerçekleşse dahi, öğrenciler arası ilişkileri, psikososyal iyi oluşu ve okul iklimini etkileyebilir. Bu nedenle ALKEV; öğrencilerimizi dijital risklerden korumayı, yalnızca yasaklayıcı bir yaklaşım yerine farkındalık kazandıran, sorumluluk geliştiren ve destek sunan bir eğitim anlayışıyla ele alır. Okul iklimini etkileyen veya bir öğrencinin güvenliğini tehdit eden çevrim içi davranışlar, ALKEV Çocuk Koruma Politikası kapsamında değerlendirilir ve gerekli görülen durumlarda müdahale süreçleri işletilir.
Dijital dünya da okul yaşamının bir parçasıdır; güven duygusu her ortamda korunmalıdır.
Politika Kapsamında Ele Alınan Başlıklar
Çocuk Koruma Politikamız aşağıdaki konu başlıklarını kapsar:
Fiziksel istismar
Çocuğa fiziksel olarak zarar veren veya zarar verme riski taşıyan her tür kasıtlı davranış fiziksel istismar olarak tanımlanır. Fiziksel istismar; çocuğa vurma, itme, sarsma, tokat atma, tekmeleme, bir nesneyle yaralama gibi doğrudan fiziksel şiddet davranışlarının yanı sıra, çocuğun fiziksel bütünlüğünü tehdit eden her türlü uygulamayı kapsar. Fiziksel istismar sayılabilecek davranışlara ev içi veya eğitim ortamlarında disiplini sağlama veya cezalandırma amacıyla başvurulabilmektedir. Amaç, kullanılan yöntemin istismar olma özelliğini değiştirmez.
Cinsel istismar
Çocuğun, gelişim düzeyi nedeniyle tam olarak kavrayamadığı; özgür ve bilinçli onay vermesinin mümkün olmadığı ya da hazır olmadığı bir cinsel eyleme dâhil edilmesi veya toplumun yürürlükteki yasalarını/toplumsal değerlerini ihlal eden her türlü cinsel davranışa maruz bırakılması cinsel istismar olarak tanımlanır.
Cinsel istismarda çocuk; çoğunlukla yaşı, konumu veya içinde bulunulan ilişki nedeniyle çocuk üzerinde yetki, güven, sorumluluk veya güç unsuru taşıyan bir kişi tarafından cinsel eyleme yönlendirilir. Cinsel istismar yalnızca fiziksel temas içeren eylemlerle sınırlı değildir; temassız istismar da bu kapsamda değerlendirilir. Temassız istismara; çocuğa yönelik cinsel içerikli sözler, yorumlar, mesajlar, teşhir, cinsel içerikli görüntü gösterimi veya çocuğun cinsel içerikli konuşmalara maruz bırakılması gibi davranışlar örnek verilebilir. Bu eylemlerin cinsel istismar sayılması için fiziksel güç kullanılması veya zorlama bulunması şart değildir.
Duygusal (psikolojik) istismar
Çocuğun kendilik algısına, duygusal gelişimine ve psikolojik iyi oluşuna zarar veren; çocuğu aşağılayan, değersizleştiren, korkutan, baskılayan veya dışlayan her türlü kasıtlı tutum ve davranış duygusal istismar olarak tanımlanır.
Duygusal istismar; çocuğa sürekli bağırmak, küçük düşürmek, alay etmek, tehdit etmek, suçlamak, kıyaslamak, aşırı kontrol altında tutmak, sevgiyi/ilgiyi cezalandırma amacıyla geri çekmek, çocuğu yalnızlaştırmak veya görmezden gelmek gibi davranışlarla ortaya çıkabilir. Bu tür istismar davranışları çoğu zaman fiziksel iz bırakmasa da çocuğun özgüvenini, akademik motivasyonunu, sosyal ilişkilerini ve ruh sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Ekonomik istismar
Ekonomik istismar, çocuğun bakımından sorumlu olan kişiler (ebeveyn, vasi vb.) tarafından, çocuğun maddi gelir kaynağı olarak görülmesi ve çocuktan maddi kazanç elde etme isteğiyle gerçekleştirilen bir istismar türüdür. Çocuk üzerinden para kazanmak amacıyla çocuğun, fiziksel ve zihinsel gelişimini olumsuz etkileyen, yaşı-gücü ile orantılı olmayan, hukuka aykırı olarak çeşitli işlerde çalıştırılmasıdır.
Akran zorbalığı
Bir çocuğun başka bir veya bir grup çocuk tarafından kasıtlı ve tekrarlı bir şekilde duygusal, fiziksel veya cinsel olarak zarar verici davranışlara maruz bırakılması akran zorbalığı olarak tanımlanır. Akran zorbalığında çoğu zaman taraflar arasında güç dengesizliği bulunur; bu dengesizlik yaş, fiziksel güç, sosyal çevre veya grup baskısı gibi unsurlardan kaynaklanabilir. Akran zorbalığı; doğrudan (hakaret, tehdit, vurma, itme vb.) veya dolaylı (dedikodu yayma, dışlama, üçüncü kişiler üzerinden baskı kurma) biçimde gerçekleşebilir. Her anlaşmazlık akran zorbalığı değildir. Zorbalığı ayırt eden temel özellikler; davranışın kasıtlı olması, tekrarlanması ve hedef alınan çocuğun kendisini korumakta zorlanmasıdır.
Siber zorbalık
Dijital iletişim araçları (telefon, tablet, bilgisayar, sosyal medya, oyun platformları vb.) üzerinden bir kişiyi rahatsız etmek, aşağılamak, tehdit etmek, dışlamak veya zarar vermek amacıyla yapılan kasıtlı ve tekrarlayıcı davranışlar Siber Zorbalık olarak tanımlanır.
Siber zorbalık; hakaret/tehdit içerikli mesajlar gönderme, iftira ve yalan içerik yayma, özel bilgi ve görselleri izinsiz paylaşma, bir kişinin kimliğine bürünerek sahte hesap açma, dijital ortamda dışlama ya da çevrim içi gruplarda hedef gösterme gibi eylemleri kapsar.
Siber zorbalıkta zarar verme riski, içeriğin hızla yayılması ve kalıcı olabilmesi nedeniyle artabilir. Bu nedenle okulumuz; çocukların dijital ortamda güvenli davranış geliştirmesini destekler ve siber zorbalık şüphesi içeren durumları gecikmeksizin ele alır.
Okulumuz her tür zorbalığı önlemek üzere çocuklar arasında dayanışma kültürünü oluşturmak için gerekli düzenlemeleri yapmaktadır. Akran zorbalığı ve siber zorbalık niteliğindeki olaylar gecikmeksizin ele alınır ve bütün çocukların ihtiyaçlarını gözetir bir planla tekrarlarının önlenmesi sağlanır.
İhmal
Çocuğun temel ihtiyaçlarının (fiziksel, duygusal, tıbbi, eğitsel) kasıtlı ya da kasıtsız biçimde karşılanmaması veya çocuğun risklerden korunması için gerekli gözetimin sağlanmaması çocuk ihmali olarak tanımlanır. İhmal her sosyo-ekonomik düzeyde görülebilir ve müdahale edilmediğinde istismara dönüşebilir.
Çocuk Koruma Yapılandırılması, Sorumluluklar ve Bilgilendirme
ALKEV Özel Okullarında öğrencilerimizin korunması ve güvenliğinin teminat altına alınması, ALKEV Çocuk Koruma Politikası (ÇKP) ve ilgili mevzuat doğrultusunda sistematik ve etkin biçimde yürütülür. Bu kapsamda kurum bünyesinde, çocuk koruma süreçlerini koordine etmek ve politika uygulamalarının sürekliliğini sağlamak üzere Çocuk Koruma Ekipleri (ÇKE) ve Çocuk Koruma Kurulu (ÇKK) yapılandırılmıştır.
Çocuk istismarı/ihmali durumu veya şüphesi oluştuğunda; ÇKE ve ÇKK, politikamızda yer alan prosedürleri işletmek, gerekli değerlendirmeleri yapmak, uygun birimleri bilgilendirmek ve yönlendirmekle yükümlüdür. Tüm süreçler çocuğun yüksek yararı ve gizlilik ilkesi çerçevesinde yürütülür.
Kurumsal Sorumluluk ve Ortak Paydaş Yaklaşımı
ALKEV Çocuk Koruma Politikası’nın uygulanması öncelikli olarak Çocuk Koruma Ekipleri ve Çocuk Koruma Kurulu’nun sorumluluğu altındadır. Bununla birlikte çocuk koruma yaklaşımı yalnızca belirli bir birime devredilemez; okul topluluğunun tüm paydaşlarının ortak sorumluluğudur. Bu kapsamda;
- Genel Müdür
- Genel Müdür Yardımcısı
- Okul müdürleri,
- PDR birimi,
- Öğretmenler,
- Destek hizmetlerinde çalışanlar,
- İç hizmetler, insan kaynakları, bilgi sistemleri, sağlık ve kurumsal iletişim birimleri,
- Tedarikçi firma çalışanları,
- Öğrenciler ve veliler
öğrencilerin korunması ve güvenli okul ikliminin sürdürülmesi konusunda önemli roller üstlenir.
ALKEV Çocuk Koruma Politikası kapsamında çocuk korumaya ilişkin temel kavramlar, yaklaşımımız ve uygulamalarımız hakkında daha ayrıntılı bilgi için Çocuk Koruma Politikası Beyaz Bülteni’mizi incelemek için tıklayınız.